Powierzchnia netto, nie brutto — ale nie odejmuj na siłę
Zacznij od powierzchni ścian albo podłogi, a potem odejmij otwory. Pułapka to zbyt gorliwe odejmowanie: pojedynczego małego okna nie warto odliczać z wyceny farby, bo obrabianie krawędzi wokół niego marnuje więcej, niż oszczędza szyba. Rozsądna reguła to odjąć każdy otwór większy niż mniej więcej 1 m² i zignorować resztę. Dla pomieszczenia powierzchnia ścian to obwód × wysokość, więc pokój 4 × 3 m o wysokości 2,4 m ma 33,6 m² ściany przed odliczeniami — i tyle właśnie musi pokryć puszka farby, dwukrotnie, bo wydajności zawsze podaje się na jedną warstwę.
Wydajność, warstwy i mit drugiej warstwy
Wydajność farby to zwykle 10–14 m² na litr na warstwę na gładkim, zagruntowanym, wcześniej malowanym podłożu — i załamuje się na wszystkim, co chłonne: surowy tynk, nowa płyta g-k albo mocna zmiana koloru potrafią ją zmniejszyć o połowę. Zawsze planuj dwie warstwy i dodaj grunt albo warstwę rozcieńczoną na nowym tynku; pierwsza warstwa na surowym podłożu wsiąka i pokrywa ułamek deklarowanej powierzchni. Ciemne kolory na jasnych, a zwłaszcza czerwienie i żółcienie, często potrzebują trzeciej. Kupuj puszki, nie litry: robota na 6,4 litra oznacza trzy puszki 2,5 l, a resztka to ta farba, którą za dwa lata poprawisz odpryski.
Zapas w zależności od materiału i wzoru układania
Zapas to nie jedna liczba — to funkcja tego, jak układa się materiał. Płytki lub panele układane prosto w kwadratowym pomieszczeniu to 5–10% odpadu. Układ po skosie albo w jodełkę to 15–20%, bo każda deska dochodzi do ściany pod kątem, a każdy odpad jest trójkątem. Tapeta ze wzorem marnuje się zgodnie ze swoim raportem: raport 64 cm przy brycie 2,4 m oznacza, że każdy bryt tnie się do wielokrotności raportu i na samym dopasowaniu wzoru można stracić większość rolki. Wykładzina, sprzedawana z rolki o stałej szerokości, jest jeszcze gorsza — o liczbie metrów bieżących decyduje plan szwów, a nie powierzchnia podłogi.
Płyty g-k, tynk i to, co kupuje się na arkusze
Podziel powierzchnię ścian i sufitu przez powierzchnię arkusza — płyta 1200 × 2400 mm to 2,88 m², arkusz 4 × 8 stóp to 32 ft² — i zaokrąglaj w górę osobno dla każdej powierzchni, a nie dla całej roboty, bo połówki arkusza nie użyjesz na dwóch różnych ścianach. Potem doliczy materiały pomocnicze, o których się zapomina: mniej więcej 10 wkrętów na metr kwadratowy, rolka taśmy na dwie–trzy płyty i około 0,5 kg masy szpachlowej na metr kwadratowy przy wykończeniu trójwarstwowym. Gładź kryje mniej więcej 10 m² z worka 25 kg przy grubości 2 mm; tynk cementowo-piaskowy o grubości 12 mm ledwo 1 m² z worka 25 kg. Izolacja i dobór BTU zamykają całość: dobierz właściwy opór cieplny i obciążenie cieplne, a pomieszczenie będzie komfortowe, a nie tylko wykończone.
